dinsdag 21 mei 2013

Soja; de magische boon?

In mijn vorig blog heb ik het gehad over zuivel en zuivelvervangers. Ik heb toen sojaproducten niet genoemd. Hoe zit het nou precies met soja? Is het slecht of juist goed voor je? Vroeger werd het gezien als DE geweldige zuivelvervanger, maar inmiddels is men daar ook wel op terug gekomen....



Hoe zit het nou precies met soja? 

Sojabonen zijn peulvruchten die voorkomen in oostelijk Azië. Alle Aziatische keukens die soja gebruiken fermenteren de bonen voor het koken en voor ze te consumeren. Daar is het algemeen bekend dat soja  "giftig" is en dat het gistingsproces het "gif” verwijdert.

De ongelooflijk hoge vraag naar soja in het Westen begon met de uitvinding van plantaardige olie en transvet (onverzadigd vet, voornamelijk gemaakt in fabrieken) en heeft geleid tot de komst van de geïndustrialiseerde genetisch gemodificeerde sojaproductie. Terwijl de Aziatische culturen alleen de hele en gefermenteerde sojaproducten gebruiken, worden in de westerse wereld  de bonen gesplitst in twee verschillende voedselproducten sojaolie en sojaeiwit (op etiketten vaak sojaeiwit isolaat, sojaeiwit concentraat, getextureerde plantaardige eiwit of gehydrolyseerd plantaardig eiwit genoemd). 
Deze  stoffen zijn vrij veel te vinden in alle bewerkte voedingsproducten. En daarom eten we in het Westen veel meer soja dan mensen in Azië. 



Wat is het probleem met soja?
  • ·       De sterk geïndustrialiseerde verwerking van soja wordt gedaan in aluminium tanks. Het aluminium lekt vervolgens in de sojaproducten die worden verkocht voor menselijke consumptie. Aluminium  is giftig voor ons zenuwstelsel en nieren. Dus probeer alle verwerkte soja te vermijden.
  • ·       Een misverstand is dat het kiezen van soja in plaats van dierlijk voedsel  een meer duurzame en milieuvriendelijke keuze is. Maar de industrialisatie van de productie van soja in het Westen heeft geleid tot genetische modificatie van gewassen (ongezond voor zowel mensen, dieren en planten die in de omgeving groeien), ontbossing van regenwoud en een gebruik van grote hoeveelheden pesticiden.
  • ·       Soja bevat enkele bekende anti-voedingsstoffen; fytaten, enzymremmers en goitrogenen. 
Hoewel alle planten een aantal anti-voedingsstoffen bevatten om zichzelf te beschermen en te reproduceren, heeft soja veruit de meeste. Fytaten binden aan mineralen in ons spijsverteringskanaal en kunnen absorptie van voedingsstoffen blokkeren. De enzymremmers maken de niet-gefermenteerde sojabonen zeer moeilijk te verteren en goitrogenen kunnen  de productie van schildklierhormonen blokkeren. Er zijn verschillende studies die aantonen dat schildklier aandoeningen kan veroorzaken, vooral bij vrouwen.
  • ·       Een aantal studies suggereren dat soja-isoflavonen bij vrouwen het risico op borstkanker konverminderen, maar tal van andere studies  koppelen soja (vooral soja-olie vanwege het hoge gehalte aan omega-6) juist aan borstkanker. Zeer tegengestelde bevindingen inderdaad! Totdat er meer bekend is hierover, zou ik voorzichtig zijn met de consumptie van soja als gezonde voeding.
  • ·       Soja allergie en intolerantie neemt steeds meer toe, waarschijnlijk is dit te wijten aan zowel de genetisch gemanipuleerde soja uit het Westen en overconsumptie. Sommige mensen kunnen zelfs geen vlees, gevogelte, vis en eieren van dieren consumeren  die gevoed zijn met soja. Deze genetisch gemanipuleerde  soja in veevoer is een groot probleem. Dieren zijn net  als mensen niet in staat om grote hoeveelheden soja consumeren. Hierdoor worden ze ziek en dit leidt weer tot een verhoogde behoefte aan antibiotica.


Maar hoe komt men er dan bij dat soja juist goed voor je is?

Traditioneel bereid, is soja erg lekker,  voedzaam en gezond. Gefermenteerde sojaproducten zijn zelfs een probiotica! Het fermentatie proces vermindert het niveau van de gevaarlijke antivoedingsstoffen zoals ik hierboven heb genoemd. 
Kies dus alleen voor biologische en gefermenteerde sojaproducten en voor traditioneel bereide en ongepasteuriseerde sojasaus. Omdat tegenwoordig bijna iedere supermarkt producten als biologisch bestempeld (en je steeds vaker hoort dat dit niet klopt, neem het zekere voor het onzekere en koop je sojaproducten bij een erkende biologische supermarkt of reformwinkel. 

Conclusie: zo af en toe wat soja (bijvoorbeeld miso soep, tempeh of tofu) kan echt geen kwaad, zolang je bewust (dus biologisch) kiest en het niet dagelijks gebruikt. 

Eet smakelijk!



Geen opmerkingen:

Een reactie posten